Thursday, December 31, 2009

ਬਲਵੰਤ ਗਾਰਗੀ – ਦਰੋਪਦੀ ਬਣਨ ਲਈ ਤਿੰਨ ਹੋਰ ਖ਼ਸਮਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਏ – ਅਜੀਤ ਕੌਰ

ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਧੜੱਲੇਦਾਰ ਔਰਤ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਚ ਕਿਸੇ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਔਰਤ ਦੇ ਇਸ਼ਕ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਚੱਲੇ ਤਾਂ ਉਹ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਅਜੀਤ ਕੌਰ ਅਜਿਹੀ ਬਦਨਾਮੀ ਨੂੰ ਸਾਹਿਤ ਦਰਸ਼ਨ ਦਾ ਤਮਗਾ ਸਮਝਦੀ ਹੈ।

ਇੱਕ ਦਿਨ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਟੈਲੀਫ਼ੋਨ ਕੀਤਾ। ਦੋ ਚਾਰ ਝੜਪਾਂ ਹੋਈਆਂ।

ਮੈਂ ਪੁੱਛਿਆ: “ ਕੀ ਹਾਲ ਏ?”

ਅਜੀਤ ਕੌਰ: “ਧੁਖ਼ ਰਹੀ ਆਂ।”

................

ਮੈਂ: “ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਏ। ਹੋਰ ਕੀ ਲਿਖ ਰਹੀ ਏਂ?”

ਅਜੀਤ ਕੌਰ: “ਸੁਆਹ ਤੇ ਖੇਹ।”

.................

ਮੈਂ: “ਅੱਜ ਕੱਲ੍ਹ ਕੀ ਕਰ ਰਹੀ ਏਂ?”

ਅਜੀਤ ਕੌਰ: “ ਦੋ ਮੈਗਜ਼ੀਨ ਕੱਢ ਰਹੀ ਹਾਂ – ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਖ਼ਸਮ ਹੋਣ। ਮੇਰੇ ਦੋ ਖ਼ਸਮ ਹਨ! ਹਾਲੇ ਤਿੰਨ ਖ਼ਸਮਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਲੋੜ ਐ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਸਤੀ ਦਰੋਪਦੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਦੱਖਣ ਵਿਚ ਦਰੋਪਦੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਏ। ਕਾਸ਼! ਮੇਰੇ ਪੰਜ ਖ਼ਸਮ ਹੁੰਦੇ !"



Saturday, December 19, 2009

ਦਰਵੇਸ਼ – ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਕਿ ਅਸਲੀ ਐਡੀਟਰ? - ਇਮਰੋਜ਼

ਇਕ ਦਿਨ ਇਮਰੋਜ਼ ਆਰਸੀ ਦੇ ਭਾਪਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰੀਤਲੜੀ ਦਾ ਐਡੀਟਰ ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਵੀ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।

.........

ਇਮਰੋਜ਼ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੇੜਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ ਰੱਬ ਖ਼ੈਰ ਕਰੇ! ਅੱਜ ਤਾਂ ਏਥੇ ਦੋ ਦੋ ਐਡੀਟਰ ਖਲੋਤੇ ਹੋਏ ਨੇ।”

........

ਨਵਤੇਜ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ, ਪਰ ਭਾਪਾ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸਿੰਘ ਜੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, “ ਬਈ! ਮੈਂ ਕਾਹਦਾ ਐਡੀਟਰ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਐਵੇਂ ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਐਡੀਟਰ ਹਾਂ।”

.........

ਇਮਰੋਜ਼ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ-ਜਵਾਬ ਸੀ। ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ ਪਰ ਭਾਪਾ ਜੀ! ਤੁਸੀਂ ‘ਆਰਸੀ’ ਦੇ ਟਾਈਟਲ ਤੇ ਤਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਲਿਖਿਆ – ‘...ਕੰਮ ਚਲਾਊ ਐਡੀਟਰ....’??”




Wednesday, December 2, 2009

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ – ਤੋਰੀਆਂ ‘ਚ ਦਿਲ ਵਸਦਾ – ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ

ਨਿਊਯਾਰਕ ਤੋਂ ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ, ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿਊਯਾਰਕ, ਕੇ ਐਲ ਗਰਗ ਅਤੇ ਬਲਦੇਵ ਗਰੇਵਾਲ ਨਿਆਗਰਾ ਫਾਲਜ਼ ਵਿਚ ਰਹਿੰਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸ਼ਾਇਰ ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਗਏ। ਉਦੋਂ ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਲਿਖਣ ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ, ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਮੀਆਂ ਤੋਰੀਆਂ (ਡਾਨੀਆਂ) ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਨਾਂ ਦੋ ਵਾਰ ਗਿਨੀਜ਼ ਬੁੱਕ ਵਿਚ ਦਰਜ ਕਰਵਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਤੋਰੀਆਂ ਦੋ-ਢਾਈ ਫੁੱਟ ਤੱਕ ਲੰਮੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਤੋਰੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 57 ਇੰਚ, ਫਿਰ 76 ਇੰਚ ਤੇ ਮਗਰੋਂ ਜਾ ਕੇ 84 ਇੰਚ ਵੀ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।

ਉਂਕਾਰਪ੍ਰੀਤ ਟੋਰਾਂਟੋ ਤੋਂ ਨਿਆਗਰਾ ਫਾਲਜ਼ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਖ਼ੂਬ ਖੱਪ ਪਾਉਂਦੇ ਰਹੇ।

ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਸਵਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਨਾਸ਼ਤਾ ਕੀਤਾ। ਵਾਪਸੀ ਵੇਲੇ ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਤੋਰੀਆਂ ਕੋਲ਼ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ।

........

ਸੁਰਿੰਦਰ ਸੋਹਲ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ,‘ਕੰਵਲ ਸਾਹਿਬ ਤੁਸੀਂ ਜਦੋਂ ਕਦੇ ਤੋਰੀਆਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕੋਈ ਤੋਰੀ ਤੋੜਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਏਦਾਂ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਸਨੇ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਲੰਬੀ ਨਾ ਹੋ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ।’

........

ਪ੍ਰੋ. ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਕੰਵਲ ਨੇ ਕਿਹਾ,‘ਨਹੀਂ, ਹਰ ਤੋਰੀ ਦੀ ਬਣਤਰ ਦੇਖ ਕੇ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਜਾਂਦੈ ਕਿ ਕਿਹੜੀ ਨੇ ਵੱਡੀ ਹੋਣੈ।’

........

ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਨਿਊਯਾਰਕ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘ਸਾਨੂੰ ਇਕ ਤੋਰੀ ਦੇ ਦਿਉ, ਅਸੀਂ ਜਾ ਕੇ ਬਣਾਵਾਂਗੇ ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਾਂਗੇ।’

ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲ ਕੈਂਚੀ ਲੈ ਆਇਆ। ਉਸਨੇ ਬੜੇ ਗ਼ੌਰ ਨਾਲ ਤੋਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ ਤੇ ਇਕ ਤੋਰੀ ਕੱਟ ਦਿੱਤੀ।

ਸਭ ਆਪੋ ਆਪਣੇ ਘਰਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰ ਪਏ।

.............

ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਂਕਾਰਪ੍ਰੀਤ ਟੋਰਾਂਟੋ ਤੋਂ ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲ ਦਾ ਕੰਪਿਊਟਰ ਠੀਕ ਕਰਨ ਆਇਆ।

ਉਸਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘ਕੰਵਲ ਸਾਹਿਬ, ਤੁਸੀਂ ਤੋਰੀਆਂ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਵੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਓ?’

...........

ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲ ਨੇ ਕਿਹਾ,‘ਨਹੀਂ, ਕੀ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਕਿਹੜੀ ਤੋਰੀ ਨੇ ਲੰਬੀ ਹੋ ਜਾਣੈਂ।’

...........

ਉਂਕਾਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਕਿਹਾ,‘ਪਰ ਉਸ ਦਿਨ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਕਹਿਣ ’ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਕਦਮ ਤੋਰੀ ਕੱਟ ਕੇ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਸੀ।’

.............

ਪ੍ਰੋ. ਕੰਵਲ ਬੋਲਿਆ, ‘ਉਂਕਾਰ, ਦੇਖ ਬੰਦੇ ਕਿੱਡੀ ਦੂਰੋਂ ਆਏ ਸੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੋਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਕੈਂਚੀ ਨਾਲ ਤੋਰੀ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਦੋਂ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਹਾਲਤ ਜਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਜਾਂ ਰੱਬ ਜਾਣਦਾ ਹੋਊ...।’






Tuesday, December 1, 2009

ਹਰਿਭਜਨ ਸਿੱਧੂ ਮਾਨਸਾ – ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ – ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ

ਪੰਡਤ ਈਸ਼ਵਰ ਚੰਦਰ ਵਿਦਿਆ ਸਾਗਰ ਕਿਤੇ ਜਾਣ ਲਈ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਿਹੜੀ ਗੱਡੀ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਫੜਨੀ ਸੀ,ਉਹ ਖਚਾਖਚ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਸੀਟ ਦੀ ਭਾਲ਼ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੋ ਅੰਗਰੇਜ਼ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਈ ਇੱਕ ਖ਼ਾਲੀ ਸੀਟ ਨਜ਼ਰ ਪਈ।, ਉਹ ਝਟਪਟ ਉੱਥੇ ਜਾ ਬੈਠੇ।

..........

ਗੋਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਭਾਰਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਇਸ ਵਤੀਰੇ ਤੇ ਡਾਹਢਾ ਗੁੱਸਾ ਆਇਆ।

ਉਹਨਾਂ ‘ਚੋਂ ਇੱਕ ਬੁੜਬੁੜਾਇਆ, “ ਮੂਰਖ!”

..........

ਦੂਜੇ ਜੇ ਕਿਹਾ, “ ਗਧਾ!”

.....

ਈਸ਼ਵਰ ਜੀ ਨੇ ਝੱਟ ਮੋੜਵਾਂ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ ਜੀ ਹਾਂ! ਤੁਸੀਂ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹੀ ਕਿਹੈ, ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ‘ਦੋਹਾਂ’ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬੈਠਾ ਹਾਂ।”